YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU’NUN BİLİNMEYEN YÖNÜ

YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU (1889–1974)
Biliyorsunuz değerli okurlarım vefat eden İstanbul’a hizmet etmiş, Türkiye’ye hizmet  etmiş değerli yazarlarımızı, bilim adamlarımızı, sporcu ve sanatçılarımızın mezarlarını ziyaret ediyoruz. Onları siz değerli okurlarımıza tanıtmak hem de vefa görevimizi yerine getirmek istiyoruz. Yolumuz Yahya Efendi Mezarlığına düştüğünde orada yatan merhum birçok değerli zevatlar arasında Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun mezarını görünce ziyaret ettik ve sizlere kısaca hayatı hakkında bilgi vermek istedik. Herkes onu roman yazarı, gazeteci, milletvekili olarak bilir ama aslında 20 yıla yakın da Türkiye’yi yurtdışında temsil etmiştir. Özellikle uluslararası ilişkiler okuyan öğrencilerimizin mutlaka Zoraki Diplomat adlı hatıratını okumalarını tavsiye ederim.
Ve işte detaylar şu şekilde: 
Türk edebiyatının usta kalemlerinden, diplomat ve siyasetçi Yakup Kadri Karaosmanoğlu, 1889’da Kahire’de dünyaya geldi. “Kiralık Konak”, “Nur Baba”, “Yaban”, “Sodom ve Gomore”, “Hüküm Gecesi” ve “Ankara” gibi eserleriyle Türk romanına yön verdi. Toplumsal değişimleri, kuşak çatışmalarını ve Cumhuriyet’in doğuş sancılarını kaleme aldı.

Milli Mücadele’ye yazılarıyla destek verdi, Anadolu’yu dolaşarak halkın yaşadıklarını gözlemledi. TBMM’de Mardin ve Manisa milletvekilliği yaptı. 1930’lardan itibaren Türkiye’yi yurt dışında temsil ederek Tiran, Prag, Lahey, Bern ve Tahran’da elçilik görevlerinde bulundu. Diplomatlık yıllarını “Zoraki Diplomat” adlı eserinde anlattı.

Türk Dil Kurumu’nun kurucularından olan Karaosmanoğlu, aynı zamanda Kadro dergisinin yazarları arasında yer aldı. 1960 sonrası Kurucu Meclis üyeliği yaptı. 1974’te Ankara’da hayatını kaybetti, İstanbul Beşiktaş’taki Yahya Efendi Mezarlığı’na defnedildi.

KAYNAKÇA

https://turkoloji.cu.edu.tr/YENI%20TURK%20EDEBIYATI/veysel_sahin_roman_teknigi_yaban.pdf

https://web.archive.org/web/20110626155041/http://yayinlar.yesevi.edu.tr/files/article/200.pdf

https://islamansiklopedisi.org.tr/karaosmanoglu-yakup-kadri

1955’te emekli olarak Türkiye’ye döndü. 27 Mayıs 1960 İhtilâli’nden sonra kurucu meclis üyesi ve Cumhuriyet Halk Partisi Manisa milletvekili (1961) oldu. 1962’de Atatürk ilkelerinden uzaklaştığını ileri sürerek partisinden ayrıldı. 1965’te siyasî hayata tamamen veda etti. Son resmî vazifesi Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu başkanlığıdır. 13 Aralık 1974’te Ankara’da ölen Yakup Kadri, İstanbul-Beşiktaş’ta Yahyâ Efendi Mezarlığı’na defnedildi.

Roman

  • Nur Baba(1922)
  • Kiralık Konak(1922)
  • Hüküm Gecesi(1927)
  • Sodom ve Gomore(1928)
  • Ankara(1934)
  • Yaban(1932)
  • Bir Sürgün(1937)
  • Panorama(1953)
  • Hep O Şarkı(1956)

Öykü

  • Bir Serencam(1914)
  • Rahmet(1923)
  • Ceviz(1925)
  • Milli Savaş Hikâyeleri(1922)

Şiir

  • Erenlerin Bağından(1922)
  • Okun Ucundan(1940)

Oyun

  • Nirvana(1909)
  • Veda(1929)
  • Sağanak(1929)
  • Mağara(1934)
Anı

  • Zoraki Diplomat(1955)
  • Anamın Kitabı(1957)
  • Vatan Yolunda(1958)
  • Politikada 45 Yıl(1968)
  • Gençlik ve Edebiyat Hatıraları(1970)

Monografi

 

  • Ahmet Haşim(1934)
  • Atatürk(1946)

Makale

  • İzmir’den Bursa’ya(1922; Halide Edib Adıvar, Falih Rıfkı Atay ve Mehmet Asım Us ile birlikte)
  • Kadınlık ve Kadınlarımız(1923)
  • Seçme Yazılar(1928)
  • Ergenekon(1929)
  • Alp Dağları’ndan ve Miss Chalfrin’in Albümünden(1942)