Fahri Sarrafoğlu (İstanbul Seyyahı)
İstanbul’da artık yürümek de zor. Ama Unkapanı’nda bir yaya geçidi size yürümeyi sevdirecek. Hem yürüyor hem de Türk sinemasından unutulmaz 55 sahneyi görerek geçiyorsunuz. 1950’li yıllardan başlayıp günümüze kadar çevrilmiş birçok ünlü Türk filminin sahnelerini duvarda görebilirsiniz. Neresi mi burası? İşte detaylar:
YÜRÜRKEN DUYGUSAL ANLAR YAŞAYABİLİRSİNİZ
Kutlukhan Perker’in çizimleri, Eminönü–Alibeyköy tramvay güzergâhında kısa bir yürüyüşle sizi sinema hatıralarına götürüyor.
İstanbul’da yürürken bazen başımızı çevirmemiz yeter. Bir duvarda tanıdık bir yüz, yıllar önce izlediğimiz bir filmden aklımızda kalan bir sahne karşımıza çıkıverir. Unkapanı’ndaki tramvay tünelinin yaya bölümünde de böyle bir karşılaşma bekliyor bizi. Geçip gitmek için girdiğimiz yerde, duvar boyunca uzanan film şeridi adımlarımızı biraz yavaşlatıyor.
55 FİLMDEN 55 SAHNE
T5 Eminönü–Alibeyköy Tramvay Hattı’nın Unkapanı Köprülü Kavşağı altından geçtiği tüneldeki bu çalışma, çizer M. Kutlukhan Perker’in imzasını taşıyor. İlk bakışta film afişlerini andıran panolar, aslında sanatçının Türk sinemasından seçtiği sahneleri yeniden çizmesiyle hazırlanmış.
Perker, bir söyleşisinde farklı dönemlerden ve yönetmenlerden 55 filmin 55 sahnesini çizdiğini anlatıyor. Film şeridi biçiminde düzenlenen panolar, sinemayı salonların dışına çıkarıp günlük bir yürüyüşün parçası hâline getiriyor.
YEŞİLÇAM’DAN YAKIN DÖNEME
Duvarlarda yalnızca eski filmlerin hatıraları yok. Polis (2007) ve Pandora’nın Kutusu (2008) gibi yakın dönem yapımları da bu seçkide yer alıyor. Böylece ziyaretçi, Türk sinemasının farklı yıllarından sahnelerle karşılaşıyor.
Panoların altındaki film adları, tarihler ve yönetmen bilgileri, tanıdığımız görüntüleri yeniden hatırlamamıza yardımcı oluyor. İzlemediğimiz bir film ise belki de ilk kez burada dikkatimizi çekiyor. Yanınızdaki kişiyle “Bunu hatırlıyor musun?” diye başlayan küçük bir sohbet için de uygun bir durak burası.
BİR GEÇİDİ GÜZELLEŞTİRMEK
İBB’nin Kamusal Alanda Sanat Şefliği tarafından organize edilen çalışma, hattın Cibali–Eminönü bölümünün 30 Ağustos 2023’teki açılışında yerini almıştı.
YOLUNUZU BİRAZ UZATMAYA DEĞER
Eminönü ve Haliç çevresinde yürüyüş yaparken Unkapanı’ndaki bu geçide de zaman ayırabilirsiniz. Panoları yaya bölümünden acele etmeden incelemek, film adlarına bakmak ve tanıdık sahneleri bulmak için kısa bir mola yeterli.
İstanbul’da görülmeye değer yerler arasına bazen bir yaya geçidi de girebilir. Özellikle sinemayı seviyorsanız, bu duvarlara biraz daha dikkatli bakın. Belki uzun zamandır aklınıza gelmeyen bir filmi yeniden izleme isteğiyle çıkarsınız tünelden.
TÜNELDE HANGİ FİLMLER VE KİMLER VAR?
55 sahnelik bu açık hava sergisinde adımlarınızı atarken Yeşilçam’ın unutulmaz klasikleriyle selamlaşıyorsunuz. “Sevgi neydi?” sorusuyla aklımıza kazınan Selvi Boylum Al Yazmalım’dan Lütfi Akad’ın Gelin’ine, Kemal Sunal’ın yüzümüzü güldüren Kapıcılar Kralı’ndan Metin Erksan’ın Susuz Yaz’ına kadar pek çok film duvarda canlanıyor. Yakın dönemden Polis ve Pandora’nın Kutusu da seçkide yer alıyor.
Yürüyüş ilerledikçe zaman akıyor; Nuri Bilge Ceylan’ın Uzak’ı, Derviş Zaim’in Tabutta Rövaşata’sı ve Reha Erdem’in Korkuyorum Anne’si gibi bağımsız Türk sinemasının önemli filmleri de yolculuğa dâhil oluyor.
MERAKLISINA NOTLAR
BURAYA NASIL ULAŞIRSINIZ?
- Tramvay ile: T5 Eminönü–Alibeyköy Tramvay Hattı’na binip Küçükpazar veya Cibali durağında inerek Unkapanı Köprülü Kavşağı altındaki yaya tüneline yürüyebilirsiniz.
- Metro ile: M2 Yenikapı–Hacıosman Metro Hattı’nın Haliç durağında inip Eminönü yönündeki yaya yolunu takip edebilirsiniz.
- Yürüyüş önerisi: Tünel ziyaretini tamamladıktan sonra yürüyüşünüzü Tarihî Cibali Tütün Fabrikası (Kadir Has Üniversitesi) üzerinden Balat’a doğru uzatarak güzel bir Haliç kültür rotası oluşturabilirsiniz.
MERAKLISINA NOT — KAYNAKLAR
- Yeşil İstanbul, 2023 Güz, Sayı 4, s. 84’te başlayan söyleşi: “M. K. Perker’in Fırçasından Kamusal Alanda Bir Zaman Tüneli”. Röportaj: Batıkan Karakulukçu. Sanatçının projenin fikrini ve 55 sahnelik seçkiyi anlattığı kaynak. Dergiye ulaşmak için.
- Metro İstanbul, 30 Ağustos 2023: “T5 Hattı Eminönü’ne Kavuştu”. Tünelin konumunu, sanatçısını ve açılış sırasında eserlerin yerinde olduğunu doğrulayan resmî açıklama. Habere ulaşmak için.