Fahri Sarrafoğlu/ İstanbul Seyyahı
Üsküdar ‘da mezarlık denilince aklımıza Karacaahmet mezarlığı, Karacaahmet mezarlığı dediğimizde ise buraya defnedilmiş sayısız kişiler geliyor aklımıza .Fakat buraya sadece insanlar mı defnedilmiş ? sadece insanlar yok , ne mi var ? Peki hemen söyleyelim bir at var. Padişah’ın ,Sultan Abdülaziz Han’ın atı var efendim. Işte detaylar;
PADİŞAHLARIN AYRILMAZ PARÇALARI ‘’ATLAR’’
Ebette padişahlar ordularının başında iken, savalara giderken at bir hayli önemli bir konumda. Hem asil duruşu ile sultanın gücüne güç atarken aynı zamanda da sadakati , sahibine bağlılığı ile özellikle Padişahların ayrılmaz parçaları haline geliyorlar. Başta Sultan Abdülhamit Han’ın papağan kedi ,kuşlar gibi birçok farklı türede hayvana sahip olduğunu bununla birlikte atı ile farklı bir bağa sahip olduğunu biliyoruz. Örneğin Sultan II. Abdülhamit Han’ın ‘’Ferhan’’ isimli bir atının sultan ata bineceği sırada hafifçe eğildiği ve yine sahibini oldukça uzaktan tanıdığını biliyoruz. Padişahların ve tabiki at sahiplerini gözündeki bu özel konumu itibari ile atlara hem yaşarken hem de öldükten sora sahiplerince ilgi ,alaka ve vefa gösteriliyor. At mezarı ise atların öldükten sonra sahipleri tarafından vefa ve ilgi göstermeye devam ettiklerinin güzel bir örneği oluyor.
BİR VEFA GÖSTERGESİ ‘’AT MEZARLARI’’
Başta at mezarlığı diye bir yer olduğunu duyduğumuzda biz de oldukça şaşırdık, gerçekten böyle bir yer var mı diye ,fakat özellikle padişahların atlarına vefalarını bu şekilde gösterdiklerini öğrendik .Sultanlar ve atları ile ilgili siz kıymetli okurlarımıza sunacağımız bir diğer örnek ise Sultan II. Genç Osman’dan geliyor. ‘’Sisli Kır’’ Sultan II. Osman’ın atının ismidir. Sisli Kır 1619 tarihinde ölmüş ve padişah iradesiyle Üsküdar Sarayı’nın bahçesine gömüldü. At Evliyası diye şöhreti bütün İstanbul’a yayıldı. Sancılı atlar, şifa bulur ümidiyle bu mezarın etrafında üçer defa dolaştırıldığına dair bilgiler yine elimizdeki kaynaklarda belirtilmektedir.
Üsküdar Karacaahmet mezarlığında , bu mezarlığa ismini de veren Karacaahmet Sultan‘ın türbesine oldukça yakın , aynı zamanda da peygamber döneminde Kur’an-ı Kerim’i ezbere bilen dört sahabeden biri olarak bilinen Ebu’d Derda’nın Üsküdar’da buluna türbesinin hemen yanında kubbeli , kenarları açık şekilde örtülü bir at mezarlığı bulunmakta .Sultan Abdülaziz Han’ın atına ait olan bu mezar yeri bir vefanın sonucu olarak ta görebileceğimiz şekilde Sultan tarafından sadık bineğine yaptırıldı. Bu türbe hakkında hayvanlar ve özellikle atlar konusuda önemli çalışmalar yapmış Muallim İhsan Abidin’in verdiği bilgilere göre buraya yürüyemeyen çocukların getirildiğini, çocuk etrafında dolaştırılırken yerlere yem saçıldığını ve çocuk yürümeye başladıktan sonra arpa saçılıp kurban kesildiğini anlatıyor.
MEZAR İLE İLGİLİ ÇEŞİTLİ İDDİALAR
Sultan Abdülaziz Han’ın atının mezarlığı hakkına bu mezar yerinin farklı hikayesi olduğuna ve farklı kişilere ait olduğuna dair çeşitli görüşler bulunuyor. Bunlardan ilki bu mezarlığın aslına Sultan III. Murat’ın nişancısı Rum Paşazâde Nişancı Hamza Paşa’nın türbesi olduğu yönündedir. Hamza Çelebi veya Bey adlarıyla da bilinen Paşa, reisülküttaplıktan nişancılığa nakledilmiş ,Sultan III. Mehmet’in tahta geçmesi üzerine Anadolu Beylerbeyi payesiyle taltif edilerek paşa ünvanını aldı. Sultan I. Ahmet tarafından (1604-5) tarihinde azledildi ve azlinden bir sene sonra, vefat ettiği bilinmektedir.
Bu mezar hakkına bir diğer iddia ise bu mezar yerini Ebu’d -Derdâ’ nın atının mezarı olarak biliniyor olmasıdır. Bu mezar yeri Ebu’d Derda’nın Üsküdar’da bulunan türbesinin hemen yanında olması sebebi ile söylenebileceğini ifade edelim.
Bir diğer iddia ise bu mezarın yine bir at mezarı olduğu, fakat bu atın Karacaahmet Sultan’a ait at olduğu yönündedir. Altı sütunlu bir kubbenin altında bulunan bu at mezarı da Karaca Ahmet Sultan’ın sevenlerin ziyaret seline sahne olmaktadır.
Bu iddialar uzmanlar tarafından yapılan çeşitli araştırmalar sonucunda bir sonuca ulaşıldı ve yapılan açılmada bu mezar yerinin Sultan Abdülaziz Han’ın atına ait olduğu açıklandı.
Kaynaklar:
https://www.turkiyenintarihieserleri.com/?oku=2838
http://www.turktarim.gov.tr/Haber/213/at-mezarlari-ve-turbeleri-
https://www.malatyagazetecilercemiyeti.org/makale/270/karaca-ahmet-sultan-turbesi