Mısır çarşısının “Çifte Vavları”

İstanbul’da olup da Mısır Çarşısını bilmeyen yoktur, hele hele içine mutlaka girmişinizdir. Size Mısır Çarşısını detaylı anlatmayacağım ama kısaca hemen Yeni Cami tarafından girdiğinizde kapının üstündeki çifte vavlardan bahsedeceğim. Sanki karşılıklı oturmuş iki derviş gibi sessizce sohbet ediyorlar. …Tarihi çarşının Balık Pazarı kapısının iç kemer üstünde bulunan çift şekilde yazılmış Arapça “vav” harfi, 1940 yılında çıkan yangında yok olmuştu. Yangından sonra yapılan restorasyonlarda unutulan sembol, son restorasyonla yeniden tasarlandı. Karşılıklı duran iki dervişi simgelediği belirtilen Arapça “vav” harflerinin bulunduğu levha, aslına uygun şekilde yapılarak daha önceki yerine konuldu.
Sembolde vav harflerinin arasında bir “Maşallah” yazısı bulunurken, alt kısmında ise bir ayet yer alıyor. Çifte vav sembolünün altında bulunan Hicri 1189, 1775-76 tarihlerinin ise, sembolün çarşıya yapıldığı yol olarak düşünülüyor.
NEDEN ÇARŞI DİYORUZ?
Çarşı kelimesinin kökeni Farsça ‘’Cahar’’ (dört) ve ‘’Su’’ (taraf, sokak) sözcüklerine dayanmakta olup, dört sokak manasına gelmektedir. Dükkânların bulunduğu alışveriş yapmaya yarayan çarşı; bir kentte alışveriş yapmaya elverişli işlek bir yerde veya kentin merkezinde, iki tarafı dükkânlarla çevrilmiş, üstü örtülü veya açık olan sokaklar ve meydanlar bütünüdür.

CAMİYE GELİR GETİRSİN DİYE
Mısır Çarşısı, Yeni Camii Külliyesinin bir parçası olarak inşa edilmiştir. Padişah lll. Murad’ın eşi, Safiye Sultan’ın emriyle 1597 tarihinde temeli atılan Yeni Camii’nin inşası, 1663 tarihinde bitmiştir. Bu yapı Osmanlı tarihinde en uzun süren cami inşası olan Yeni Camii külliyesi içerisinde yer almaktadır. 

ultan IV. Mehmed dönemine kadar Yeni Camii inşasında bir ilerleme kaydedilmemiştir. Padişahın annesi Hatice Turhan Sultan bir külliye kurmak istediğinde İstanbul kentinde uygun bir yer aranmaya
başlanmıştır. Ancak sur içinin son anıtsal yerlerinden biri olan Eminönü kıyısı da Safiye Sultan’ın yarım kalmış inşası olan Yeni Cami tarafından kapatılmıştı. Hatice Turhan Sultan İstanbul’a hakim bir konumda kurmak istediği külliyesi için uygun bir yer bulamayınca Yeni Camii Külliyesini devam ettirmeye karar vermiştir. 1661 tarihinde caminin inşasına tekrar başlanmıştır. Caminin ilk tasarımı baş mimar Davut Ağa tarafından yapılmış, inşaata başlamasından bir sene sonra Davut Ağa’nın ölmesiyle Ahmet Ağa getirilmiştir. Ancak padişahın ölümüyle inşaat durmuş ve 63 yıl sonra tekrar başlanan cami inşaatına mimar Mustafa Ağa görevlendirilmiştir.
NEDEN ADI MISIR ÇARŞISI 
Yapılışından kısa süre sonra Mısır Çarşısı olarak anılan Yeni Camii’nin arastası, 1663 – 1664 tarihinde bir törenle açılmıştır.
Mısır Çarşısı 17. Yüzyıl vakanüvisleri  tarafından ‘’Yeni Çarşı’’ ve ‘’Valide Çarşısı’’ adları ile anılmıştır. Ancak buradaki dükkânlar da satılan malların çoğunlukla Mısır’dan gelen mal ve baharatlar olması nedeniyle 18. Yüzyılın ortalarından itibaren ‘’Mısır Çarşısı’’ ismi ile anılmaya başlandığı görülmektedir. Mısır Çarşısı ismi yapının diğer adlarına kıyasla daha fazla kullanılmış olup, yabancı gezginler de seyahatnamelerinde yapıdan ‘’Mısır Çarşısı’’ olarak bahsetmişlerdir.
İLGİNÇ KAPI İSİMLERİ
Mısır Çarşısı ilk yapıldığında aktar ve pamukçu esnafına tahsis edilmişti. Bu bağlamda çarşıda bulunan 6 adet kapı aktarlar ve pamukçular arasında paylaşılmıştı. Balık pazarı, Hasırcılar ve Ketenciler Kapısı aktarlara, Yeni Cami, Haseki ve Çiçek Pazarı kapıları da pamukçulara tahsis edilmiştir. Bu dönemde çarşıda yer alan yaklaşık 100 dükkândan 49 tanesini aktarlar kullanırken, geri kalanını pamukçular ve yorgancılar kullanmaktaydı. Mısır Çarşısı’nda bulunan kapıların ismi zamanla değişmiştir. Eminönü Kapısı/  Yeni Cami Kapısı, Balık Pazarı Kapısı/ Tahmis Kapısı/ Hasırcılar Kapısı, Ketenciler Kapısı/ Tahtakale Kapısı, Çiçek Pazarı Kapısı, Yeni Cami Kapısı/ Yeni Çiçek Pazarı Kapısı, Bahçe Kapısı isimleri zaman içinde kapıların aldığı adlardır.
CAMİ İLE ARASINA YOL GİRDİ 
1941 tarihinde Yeni Camii’nin avlusundan yol geçirilmesiyle Mısır Çarşısı ve Yeni Camii birbirinden ayrılmış oldu.
KAYNAK: http://www.misircarsisi.org.tr/tarihi-surec/
https://www.sabah.com.tr/yasam/2018/05/16/misir-carsisinin-sembolu-vav-geri-dondu
https://www.istanbulburda.com/tarihi-hikayeler/tarihi-misir-carsinin-dervisleri-geri-dondu-h7661.html

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir